نقشینه

به نقش نشستن در سالهاى دور...
خيلى محكم و پُر از اعتماد به نفس مى‏گفت: «تا تجربه‏اش را نزيسته باشى حرفم را با وجودت درك نمى‏كنى... زن بودن در تمامى دنيا حتى در دنياى پُرادعاى امروز، يك نزاع هر روزه است و در خاورميانه بيشتر و سخت‏تر!»
و من با اينكه حرفش را نزيسته‏ام اين را مى‏افزايم كه: در جامعه شصت و هفتاد سال قبلِ ما كه خيلى بيشتر!
وقتى كه سخن از فلان زنِ شاعر، اهل سياست، معلم يا داراى هر فعاليت فرهنگى و اجتماعى در آن دورانِ دور گفته مى‏شود و به سادگى، فقط موفقيت يا اثرگذارى‏اش را مى‏بينيم، هنوز درك نكرده‏ايم كه او در جامعه آن روز كه كوچكترين درخواست و يا تلاش براى حقى ساده تبديلش مى‏كرد به زنى خيره‏سَر و چشم سفيد! و صفاتى بسيار ناپسندتر، چه كار بزرگى كرده است.
چرا دور برويم، در همين دنياى مدرن و پُر از ادعاى برابرى، هنوز دختران جوانى را مى‏بينيم كه همواره بايد حواس‏شان به صداى قدم‏هاى پشت سرشان باشد، هندزفرى خود را به گونه‏اى شُل بگذارند كه صداى محيط را هم بشنوند، كوچه‏هاى خلوت را با قدمهاى تند بروند، در محيط‏هاى شلوغ مراقب فاصله خود با ديگران باشند و هزار  اما و اگر ديگر كه براى مردان معنا ندارد، آن‏گاه خواهيم فهميد كه زنِ داراى اثرگذارى و موفق در دهه سى و چهلِ ما چگونه خود را ابتدا اثبات كرده و سپس قدم در راه موفقيت گذاشته و امروز ما به سادگى به او مى‏گوئيم «زنِ موفق!»
داستان امروز ما نيز نمايانگر توصيفاتى است كه در ابتدا از زنِ اثرگذار در جامعه‏اى كاملاً سنتى كه او را پَس مى‏زند گفتيم. توصيفاتى كه بايد آن را ابتدا زيست و سپس معنايش را فهميد.
قصه‏گوى ما با يك ضربه و شوك قصه‏اش را آغاز مى‏كند و قلاب خود را به مخاطبى كه داستان را مى‏خواند مى‏اندازد. قهرمان داستان خود را مى‏سازد بدون سياهى و سپيدى مطلق و مثل آدم‏هاى عادى كه همه ما ديده‏ايم و مى‏شناسيم: آدم‏هاى خاكسترى با خوبى و بدى‏هاى معمول.
آنها قهرمانِ داستان مى‏شوند چون در بسيارى از مواقع مثل آدم‏هاى واقعى و ملموس هستند و عمل مى‏كنند. انتخاب‏هايشان مى‏تواند درست يا غلط باشد و عواقب آن را مى‏پذيرند. اين همان نكته مثبتِ كار نويسنده در آثارش هست. قصه‏اش شعار ندارد و همانند آينه مى‏شود براى مخاطب، كه خود را در ميان خطوط قصه بيابد. شخصيت‏هاى قصه براى دنبال كنندگانِ آثارش با نام به ياد مى‏مانند و اين همان تثبت سبكِ خود توسط يك نويسنده است.
همراه شويم براى خواندن قصه نقشينه كه مى‏دانم مورد توجه‏تان قرار خواهد گرفت.