ورود ثبت

ورود به سایت

نام کاربری *
گذرواژه *
مرا به خاطر بسپار
جمعه, 11 مرداد 1392 22:37

به سوی جاودانگی با زبان کودکانه

نوشته شده توسط اعظم عامل‌نیک

در تاریخ ادبیات کتاب هایی هستند که شاید هرگز جایزه «نوبل» نگرفته باشند یا جزو رمان های بزرگ و شاخص نباشند اما در تاریخ ادبیات جاودانه مانده اند. ماندگاری این کتاب ها مربوط به فرم و ساختار یا فنون نگارشی و ادبیات شان هم نیست.

این کتاب ها گاه صاحب ماجرای ساده ای هستند و گاه داستان موجودی غریب را بازگو می کنند. همه آن ها دارای لحن ساده ای هستند و بیشتر به تعمد زبان کودکان را برای گفتن داستان شان انتخاب کرده اند. گویی حرف های به ظاهر ساده آن ها را، تنها دل و روح پاکی چون دل و روح پاک و بی آلایش کودکان می فهمند. به عقیده شما در زمان خواندن داستان «شازده کوچولو»ی «اگزوپری» چه چیز این آدم فضایی تنها را برای شما دوست داشتنی و دل نشین می کند؟ به چه خاطر موجودی مانند او برای همیشه در قلب شما می ماند؟ و راه و رسم زندگی و رازهای کوچک و ساده ای که درباره زندگی می گوید تا این حد در ذهن مخاطب نفوذ می کند؟ در دنیای با عظمت ادبیات این کتاب ها که گاه شماره صفحات شان حتی در حد یک رمان کوتاه هم نیست در لابه لای رمان های بزرگ و جاودانه با زیرکی پنهان شده اند و سر وقت و زمان مناسب به دست صاحبان اصلی شان می رسند. با هم به سراغ تعدادی از این کتاب های خاص رفته ایم.
همان طور که اشاره کردم بیشتر این کتاب ها را می توان در شمار کتاب های کودک قرار داد، اما مخاطب اصلی این کتاب ها قلب و روح خوانندگان است. بیشتر نویسندگان این گونه کتاب ها خودشان در ابتدای کتاب های شان به این ویژگی آثارشان اشاره کرده اند. «موریس دروئون» در مقدمه کتاب «تیستوی سبز انگشتی» به این موضوع اشاره دارد و این گونه درباره اش می نویسد: «وقتی کتاب را می نوشتم، متوجه شدم که تفاوت تنها در شکل نوشتن و عبارت پردازی ها است اما مسائل همان مسائل همیشگی است و در واقع متوجه شدم که برای یک گروه بچه مشخص حرف نمی زنم؛ بچه هایی که برای شان می نوشتم یا آدم بزرگ های آینده بودند یا بچه های روزگار گذشته.» اما کتاب «تیستوی سبز انگشتی» درباره چه سخن می گوید که مخاطبانی این چنین را انتخاب کرده است. «تیستو» ماجرای کودکی است که در یک خانواده بسیار پولدار به دنیا آمده است. خانواده او کارخانه ساخت توپ (جنگی) دارند این سلاح قدیمی را که به خوبی می شناسید؟! و به نظرشان تجارت توپ، تجارتی است که همیشه مشتری دارد. تیستو کودک خوشبختی است و تا زمانی که به مدرسه نرفته است مشکلی ندارد. ماجرای واقعی تیستو از رفتن به مدرسه آغاز می شود او نمی تواند در مدرسه چیزی یاد بگیرد چون وقتی معلم شروع به درس دادن می کند تیستو به آرامی به خواب می رود. پس از مدتی تیستو با یک جیب پر از صفر به خانه برگردانده می شود. معلم ها معتقد هستند که او مانند آدم های دیگر نیست. البته آن ها خیلی هم بی راه نگفته اند تیستو صاحب انگشتان سبزی است که می تواند دانه مخفی شده در هر جا را سبز کند. این طوری است که ماموریت تیستو در دنیا شروع می شود او می خواهد با سبز کردن همه جا مانند زندان ها، بیمارستان ها و کارخانه ها، شادی را به مردم باز گرداند. فکر می کنید تیستو در این ماموریت موفق می شود. می توانید سری به این کتاب بزنید و درس های بسیاری از او یاد بگیرید.
«یانوش کورچاک» در کتاب «هنس کوچولو»، کودک سیزده ساله ای را حاکم یک کشور می کند و از طریق شیوه حکمرانی او بر مردم و کشورش با مردم سراسر دنیا و حاکمان همه کشورهای جهان سخن می گوید. داستان هنس کوچولو حکایت کودک غمگینی است که امیدوار است با مقامی که به دست آورده بتواند دنیا را اندکی بهتر کند. هنس کوچولو پادشاهی است که دوست دارد همه شاد و خوشبخت باشند تا او نیز در سایه آرامش و خوشبختی مردمان سرزمینش کودکی از دست رفته اش را بازیابد. هنس کوچولو داستان تمام کودکان جهان است که همگی در نهایت معصومیت شاهزادگانی هستند که شایسته خوشبختی و شادی هستند اما در دنیایی که حاکمان آن تنها با غرور به خود می اندیشند روی خوشی و آسایش را نمی بیند. اگر نگاه کوتاهی به کتاب چهار جلدی هنس کوچولو بیندازید متوجه می شوید که نویسنده با انتخاب کودکان به عنوان مخاطبان کتابش امیدوار است کودکانی که امروز مخاطب او هستند در آینده پیام او را در خاطر داشته باشند و سعی کنند تا دنیا را اندکی بهتر کنند.
کتاب دیگری که می توانیم در این مجال سری به دنیای شگفت انگیزش بزنیم «جاناتان؛ مرغ دریایی» اثر متفاوت «ریچارد باخ» است. این کتاب با شما درباره رسیدن به کمال می گوید. البته این کتاب مانند سایر کتاب های فلسفی لبریز از واژه ها ی پیچیده و اصطلاحات غریب نیست. ریچارد باخ به همراه یک مرغ دریایی که به دنبال رسیدن به فوجی برتر است با ما از رسیدن به کمال می گوید. مطمئن هستم از این تجربه در کنار جاناتان لذت می برید.
پس از کتاب جاناتان؛ مرغ دریایی می توانیم از کتاب عجیب دکتر «علی شریعتی» با عنوان «یک جلوش تا بی نهایت صفر» نام ببریم. در این کتاب دکتر شریعتی برای کودکان و به زبان آن ها درباره جهان، آفرینش و چگونه بودن حرف می زند. او همه جهان را تعداد بی نهایتی صفر می داند که اگر در مقابل یک نایستند، هیچ نیستند. به نظر شما این یک چیست؟
در انتهای فهرست خود می توانم از شاعرانی بگویم که آن ها هم برای گفتن حرف های مهم شان زبان ساده کودکان را انتخاب کرده اند. اشعار «شل سیلوراستاین» یا کودکانه های «احمد شاملو» و «فروغ فرخزاد» از این دست هستند.

خواندن 785 دفعه

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Go to top